Ana Sayfa1915'TEN BUGÜNEDünyanın önde gelen müzisyenlerinden Kim Kashkashian’ın hikâyesi

Dünyanın önde gelen müzisyenlerinden Kim Kashkashian’ın hikâyesi

HABER MERKEZİ – Baba tarafı Çorum’dan ve anne tarafı ise Sivas’tan olan ve dünyanın önde gelen klasik müzisyenlerinden biri Kim Kashkashian’ın ailesi, 1915 soykırımından kurtulmayı başararak ABD’ye geldi. Michigan’da dünyaya gelen Kim Kashkashian’ın klasik müzik serüveni ise birçok önemli ödülle taçlandı.


100 Yaşam Projesiauroraprize

Kim Kashkashian ile görüşmeyi yapan: Christopher Atamian

Çeviri: Lokman Sazan


Detroit-Michigan’da Ermeni-Amerikalı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Kim Kashkashian dünyanın önde gelen klasik müzisyenlerinden biri olarak evrensel şöhrete yükselmesiyle birlikte birçok kişi tarafından en yetenekli viyola sanatçısı olarak kabul ediliyor. 2013’te “Kurtag and Ligeti: Music for Viola” adlı çalışmasıyla enstrümantal solo dalında Grammy Ödülü aldı, önceki yıllarda ise birçok ödüle aday gösterildi ve 2001 yılında Cannes’da da Klasik Müzik dalında ödül aldı.

Kim Kashkashian, ünlü sanat akademisi Interlochen’e katıldıktan sonra the Peabody Conservatory of Music ve the New School of Music Philedelphia’daki okullarda konservatuar eğitimini tamamladı. Kim, çocukken klarnet çalmak istiyordu fakat ailesi için yeni enstrüman satın almak çok maliyetli olduğundan başka bir aileden kalan kemanı çalmaya başladı ve o andan sonra dünya onun için daha zenginleşti. İlginçtir ki, müzisyenlik aileden gelen bir şey olmasına rağmen bu Kim için geçerli değildi. Halası, teyzesi ve babası evde ve kilisede şarkı söylemesine rağmen Kim ailenin ilk profesyonel müzisyeni olmuştu. Kim bu durumu “Bir yerlerden başlamak gerekiyor” diye yorumluyor.

Kashkashian, Manuel De Falla’nın “Asturiana” albümününe dahil olmak üzere bir çok popüler İspanyol ve Arjantin şarkılarını hassas ve orijinal sunumundan dolayı ve Arvo Pärt, Alfred Schnittke, György Kurtág, György Ligeti, Krzysztof Penderecki & Tigran Mansurian gibi çağdaş bestecilerin desteğini alarak bir çok ödüle layık görüldü. Kashkashian çoğu ECM’de (Alman Müzik Firması) olmak üzere toplamda 30 albüm çıkardı.

Eleştirmen Tom Manoff’un NPR’ye (ABD bağımsız haber radyosu) yazdığı gibi “Adını duyduğumda aklıma gelen ilk şey ‘viyola’nın sesi değil; şarkı sözleri ve duygu ile kolaylıkla akan ‘şiirsellik’ti”. Nitekim, Kim’in nota imi tarzıyla Dünya’nın birçok önemli büyük orkestralarına (Berlin, New York, Tokyo) ve kuartetlere (Guarnieri,Tokyo) eşlik ederek YoYo Ma ve Gidon Kremer gibi bir çok şöhretle birlikte çaldı.

Dünya’nın önde gelen müzik festivallerine katılan Kim, aynı zamanda İndiana Bloomington Üniversitesi, Berlin ve Freiburg konservatuarlarında dersler vermiştir. Kim 2000 yılından beri New England Konservatuarı’nda viyola ve oda müziği dersleri veriyor.

Kahraman Anastas Efendi

Kashkashian ailesinin yaşadıkları komşularının faydalı eylemleri ve iradeleri sayesinde soykırımda hayatta kalabilen Ermenilerin hikâyesinin bir yansımasıdır. Devletle arası iyi olan insanlarla dost olmak, ölüm-yaşam ve Batı’ya kaçmakla ya da geride kalıp çoğunlukla acımasız kaderine terk edilmek arasındaki kaderi bazen belirleyebiliyor.

Kim’in babasının ailesi Osmanlı İmparatorluğu’nda bulunan Çorum bölgesindeki Sungurlu’dan. Babasının dedesi Dikran Hushhusian iyi eğitim almış ve iyi bağlantıları olan biri. Gürün’den (Sivas) Rakel Kurkjian (evlenmeden önceki soyadı Aslanian) ile evliliğinden Ardavast ve Mary adında iki çocuğu oldu. Dikran’ın yakın dostu Yunan terzi Anastas Efendi Osmanlı İmparatorluğu’nda saygıdeğer bir konumu vardı. Bugün yalnızca adı hatırlanmasına rağmen ailenin hayatta kalmasında önemli rol oynamıştır.

Tehcir başladığında Anastas Efendi, Hushhushian’ların tehcir edilmesini erteledi. Aile birkaç aylığına bir çiftliğin ahırında saklandı. Anastas efendinin Türk hükümetindeki siyasi bağlantıları aracılığıyla Rakel ve Mary dışarı çıkmasına aracılık etti. Rakel’in eşi Dikran 1915-1916’da öldürüldüğünde, Rakel ve Mary Ardavast’a Müslüman kıyafeti giydirip Yozgat’ın dışına çıkardılar. O yıllarda Rakel’in üç kız kardeşi de kaybolmuştu. Sonunda iki çocuğuyla Ellis adasına varmayı başaran Rakel, boncuk işi yaparak ve bir giyim fabrikasında çalışarak hayatına devam edeceği Boston’a gitti.

Kim’in Gürün’den gelen anne tarafı soykırımdan önce Amerika’ya yerleşti. Büyük büyük dedesi Khachadur ve babaannesi Hannah Kamian’ın Mariam adında bir kızı ve Manuel, Harry ve Benjamin adında üç oğlu vardı. Khachadur ve Manuel’in kayıtlarına göre St. Lawrence adlı gemiyle 1906’da Ellis adasına vardı. Manuel, daha sonradan genç biri olarak ailenin geri kalanını almakla görevlendirdi. Mariam John Hekimian’la evlendi ve Elmas adında bir kız çocukları oldu. Elmas ise 1947’de Ardavastla evlendi.

Rakel ve Mary daha sonra Elmas’la Ardavast’ın öğretmen olduğu Detroit’e taşınıdı ve Kim ile Dikran adında iki çocukları oldu.

Yiyecek karşılığında Müzik

Kim konser ve müzik dersi vermediği zamanlarda, daha önce de içinde bulunduğu MMF (Music Through Food) topluluğunda sanat yönetmenliği yapıyor. Bu yenilikçi ve kar amacı gütmeyen organizasyon, birçok yardım kuruluşluyla birlikte düzenlediği konser etkinliklerinden elde ettikleri geliri, maddi durumu iyi olmayan müzisyenlere ekonomik destek sağlamasının yanı sıra gıda ihtiyacı olanlara 200 binden fazla öğün imkânı yaratmıştır. Bugüne kadar ülke çapında 100’den fazla sanatçı Music for Food organizasyonunda sahne aldı.

“MMF müzisyenler için yaptığı müziklerle somut bir şeyler yaratarak sanatçı-izleyici arasında sivil sorumluluk yaratan bir araçtır” diyor Kim.

New York, Boston, Cleveland, Los Angeles ve Chicago’daki izleyici kitlesinin bağış yapılması için teşvik edilmesinin yanı sıra verdikleri bağışlarla kaç kişilik gıda yardımı yapıldığına dair bilgilendirilirler. “Bu ihtiyaç duyulan bağlantı için izlenen bir yoldur” diye ifade ederek Amerika’daki en büyük sessiz sorunlardan birinin açlık sorunu olduğunu söylüyor Kim.

Kashkashian’ın perspektifine göre 1915’teki korkunç olaylarda ailesinin deneyimleri buna benzerdir:

İnsanlar bazı şeylerin başka bir şekilde olmasını dileyebilirdi… Bunca şeyden sonra büyükannem kocasını kaybetti. Fakat çocuklarını kurtarmayı başardı.

Kısa bir durgunluk ve “Minnettar olduğum çok şeyim var” diye ekliyor Kim.