Ana SayfaEkolojiAşırı soğuk ve sıcak neden acı verir?

Aşırı soğuk ve sıcak neden acı verir?

HABER MERKEZİ – Neden aşırı soğuk ve sıcakta acı hissederiz? Çünkü insan derisine zarar veren aşırı sıcak ve aşırı soğuğu, beynimiz aynı şekilde algılıyor.

Sıcak bir ütü ve buzun görünüşte ortak yanı yoktur ama vücudumuza aynı şekilde acı verebilir.

Peki bunun nedeni nedir? İnsan neden aşırı soğuk ve sıcakta acı hisseder?

Biyologlara göre derinin işlevi “beden duyuları” olarak adlandırılan geniş kapsamlı duyulara bağlı.

Dokunma veya mekanik bir uyarıcıyı algılama bu duyulardan biri fakat bunun yanı sıra bedenin yönelim ve konumunu algılamasını sağlayan iç algı ve tehlikeli uyarıcılara tepki vermesini sağlayan nosisepsiyon işlevi de vardır.

Acı hissi de vücudun tehlikeli maddelere verdiği tepki.

BBC Türkçe’de yer alan habere göre duyumsal sinirler bütün vücudu kaplıyor. Sıcak ve soğuk hissi bu sinirlerin çeperlerindeki proteinler sayesinde algılanır.

Aşırı sıcağa tepki vermeyi sağlayan TRPV1 protein reseptörüdür. Herhangi bir uyarıcı 42 dereceye ulaştığında bu protein harekete geçer. İnsanlar ve fareler bu sıcaklıkta acı duymaya başlar. Bu eşik aşıldığında sistem devreye girerek bütün siniri harekete geçirir ve beyne ulaşan sinyal acı mesajını içerir.

Soğuk için de aynı mekanizma devreye girer. Fakat burada söz konusu olan protein TRPM8’dir ve bu protein acı verecek türden aşırı soğukta değil serinlik hissinde devreye girer.

Hakkında en az bilgi sahibi olduğumuz protein ise TRPA1’dir. Aşırı soğukta aktive olan bu proteinin soğuğun tespit edilmesinde mi rol oynadığı bilinmiyor.

İşte bu üç protein derinin farklı sıcaklıkları duyumsamasını ve vücudu korumak için gereken tepkiyi onlardan uzaklaşarak vermesini sağlar.

Fakat bu proteinlerin harekete geçtiği eşiğin inmesine veya çıkmasına neden olan faktörler de vardır. Normal koşullarda hoş gelecek ılık banyo, güneş yanığı yüzünden derinin hassaslaşmasıyla TRPV1 proteinin tepki vereceği eşiğin düşmesine ve beyne acı sinyallerinin ulaşmasına yol açar.