Ana SayfaGüncel‘Kürdistan’ yerine ‘Kürt diyarı’na YKY’den savunma: Günümüz Türkçesi

‘Kürdistan’ yerine ‘Kürt diyarı’na YKY’den savunma: Günümüz Türkçesi

HABER MERKEZİ – Yapı Kredi Yayınları, ‘Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde yer alan ‘Kürdistan’ kelimesi yerine ‘Kürt diyarı’ yazılması ile ilgili yaptığı açıklamada, “Kitabı günümüz Türkçesine aktaranlar bu ifadeleri daha uygun buldular” dedi. Yayınevine göre çevirmenler ‘Kürt diyarı’ diyerek ‘Kürdistan’ı günümüz Türkçesine tercüme ettiler.

Yapı Kredi Yayınları’nın (YKY), 17. yüzyılda Evliyâ Çelebi tarafından kaleme alınan 10 ciltlik Evliyâ Çelebi Seyahatnamesi’nde yer alan “Kürdistan” kelimesi “Kürt diyarı” olarak Türkçeleştirildi.

Prof. Dr. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman ve Yücel Dağlı tarafından Yapı Kredi Yayınları için hazırlanan ve ilk baskısı 2006 yılında yapılan kitabın orijinal metninde yer alan “Kürdistan” kelimesinin 4 yerde sansürlenerek “Kürt diyarı” olarak okura sunulduğu basına yansımıştı.

Yeni Yaşam gazetesi konuyu, “Bu kez YKY sansürledi: ‘Kürdistan’ ifadesi ‘Kürt diyarı’ olarak değişti” sözleriyle sayfalarına taşımıştı.

YKY’den açıklama

Yayınevinden konuya ilişkin açıklama geldi, “Çevirmen tercihidir” denildi, kitabın ‘günümüz Türkçesi’ ile kaleme alındığı hatırlatılarak bu çevirinin ‘daha uygun düşeceği’ savunuldu. Açıklama şöyle:

“Yayınevimiz tarafından Mayıs 2010 tarihinde basılan Sayın Seyit Ali Kahraman ve Yücel Dağlı’nın (1963-2009) hazırladığı Günümüz Türkçesiyle Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi 4. Kitap (Bağdad-Basra-Bitlis-Diyarbakır-Isfahan-Malatya-Mardin-Musul-Tebriz-Van) kitabının 1. cildinde ‘Kürdistan’ kelimesinin sansürlendiğine dair kamuoyunda devam eden tartışmayı üzülerek izlemekteyiz.
“Tartışmalara konu olan 4. cildin orijinal transkripsiyonu ise yine aynı isimler tarafından hazırlanıp Mart 2000 tarihinde yayımlanmıştır. Bu yayında ‘Kürdistan’ kelimesinin 126 kez kullanıldığını belirtmek isteriz.
“Tartışmalarla gündeme gelen Günümüz Türkçesiyle Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi ise yukarıda belirtilen orijinal transkripsiyonun günümüz Türkçesine bir aktarımıdır. Açıklamak isteriz ki Kürdistan’daki Kürt kelimesinden sonra gelen ‘istan, -sitan’ eki birleştiği kelimeye ‘yeri, diyarı’ anlamını verir. Gülistan: Güllük, gül yeri; Kürdistan: Kürtlerin yaşadığı yer gibi.
“Kitabı günümüz Türkçesine aktaranlar bu ifadeleri daha uygun bulmuşlardır. Kaldı ki yine aynı yayının 280. sayfasında Kürdistan ifadesi kullanılmıştır. Seyahatnâme’nin diğer ciltlerinde de çevirmenler uyarlamaya uygun gördükleri yerlerde o günün şartlarında idari ve coğrafi bir kelime olarak geçen ‘Kürdistan’ ifadesini kullanmışlardır.
“Ayrıca sansürlü olarak nitelendirilen 4. ciltten sonra yayımlanan 5. cildin ilk sayfasında: ‘Cennet yurdu Bağdad’dan Hille çölleriyle Musul diyarına, oradan Kürdistan kalelerini, mamur şehirleri, nehirleri ve diğer ibretlikleri gezip dolaşarak Van diyarına gittiğimiz köy, kasaba ve menzilleri bildirir vesselâm’ cümlesi niyetin sanıldığı gibi sansür olmadığının apaçık kanıtıdır.
“Yayınevimiz ve eseri Türkçeye uyarlayanların, Kürdistan kelimesini sansürlemek gibi bir niyetleri olmadığı gibi Seyahatnâme’yi yıllarca süren titiz bir çalışmayla yayına hazırlamış ve okurla buluşturmuşlardır. Değerli bilim insanlarının yoğun emekleriyle ortaya çıkan ve yayıncısı olmaktan gurur duyduğumuz bu çalışma, bu tartışmalarla değerinden ve öneminden bir şey kaybetmeyecektir.”

Can Yayınları’nda da ‘Kürdistan’ kelimesi ‘Ortadoğu’ olmuştu

Kısa bir süre önce de ünlü Brezilyalı yazar Paulo Coelho’nun Can Yayınları tarafından basılan “On Bir Dakika” romanında geçen “Kürdistan” ifadesi sansürlenmişti.

Orijinal metinde yer alan “Bir internet kafeye girdi ve Kürtlerin Kürdistan’dan, şu an Türkiye ile Irak arasında bölünmüş, var olmayan bir ülkeden geldiklerini öğrendi” cümlesi sansürlenerek yerine “Kürtlerin Ortadoğu’da yaşadığı yazıyordu” ifadeleri konulmuştu.

Tepkiler üzerine açıklama yapan yayınevi sahibi Can Öz, “Tepki gösteren okurlar haklı. İlk baskıda düzelteceğiz” demiş, kitabın toplatılacağını belirtmişti.

Previous post
Miles Davis’in 'kayıp albümü'nden bir şarkı daha: "Paradise"
Next post
Jineoloji yeni sayısıyla raflarda: "Demokratik Siyaset"