Ana SayfaDünyaBritanya AB’den ayrıldı

Britanya AB’den ayrıldı

HABER MERKEZİ – Britanya’nın AB’den ayrılmasının koşullarını düzenleyen anlaşmanın Avrupa Parlamentosu’nda kabul edilmesinin ardından Britanya, dün gece AB’den ayrıldı. 1 Şubat’ta başlayıp 31 Aralık’ta sona erecek olan geçiş döneminde açıkta kalan tüm sorulara yanıt bulunması gerekiyor.

Britanya, 1973’te katıldığı Avrupa Birliği’nden (AB) dün gece yerel saatle 23.00’te (TSİ 02.00) ayrıldı.

Britanya Başbakanı Boris Johnson yaptığı ‘ulusa sesleniş’ konuşmasında, “Bu akşam Avrupa Birliği’nden ayrılıyoruz” dedi ve ayrılığın bir son değil başlangıç olduğunu söyledi.

Johnson, bu ayrılığın “müthiş bir başarıya” dönüştürülebileceğini savundu.

Egemenliğin yeniden elde edildiğini savunan Johnson, insanların oy vererek talep ettiği değişimleri hayata geçireceklerini kaydetti.

Bu değişimlere örnek olarak ise, göçün kontrol altına alınması, serbest ticaret anlaşmaları yapılabilmesi, balıkçılık endüstrisinin özgürleşmesini saydı.

Başbakan Johnson, yasaları ve kuralları ülke vatandaşlarının yararına yapacaklarını vurguladı.

AB’nin son 50 yılda Britanya’ya artık uymayan bir yöne evrildiğini savunan Johnson, bu savın, seçmenler tarafından onaylandığını söyledi.

Johnson, ayrılığın, AB ve Britanya arasında yeni bir dostane ilişkinin başlangıcı olmasını istediğini de belirtti.

Britanya bayrağı indirildi

Brexit’e saatler kala ise Britanya bayrağı, Brüksel’deki AB kurumlarından birer birer indirildi.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, kamuoyuna hitaben kaleme aldığı açık mektupta, 31 Ocak 2020 için “duygusal bir gün” ifadesini kullandı.

Ursula von der Leyen, Britanya ile gelecekte başarılı bir ilişki kurmaları için ellerinden geleni yapacaklarını söyledi.

BBC’ye de konuşan von der Leyen, her iki tarafın (AB ve Britanya) gelecekte kurulacak ilişkilerde çıkarları için mücadele edeceğini belirtti.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da Twitter üzerinden yaptığı açıklamada, iki ülke arasındaki ilişkilerin güçlü olmayı sürdüreceğini belirterek, “Fransa ve İngiltere arasında, kan, özgürlük ve paylaşılan savaşlarla oluşmuş bir tarih var. Fransızlar, İngiltere’ye neyi borçlu olduklarını biliyorlar ve bunu unutmayacaklar” dedi.

Macron, “üzücü” olarak tanımladığı ayrılığın, “daha güçlü ve etkili bir Avrupa Birliği oluşturmak için kendilerini farklı adımlara yönlendirmesi gerektiği” görüşünü savundu.

Fotoğraf: BBC

İngiltere’nin başkenti Londra’da Brexit yanlıları bazı etkinlikler düzenledi.

“Ayrılık Ayrılık Demektir” kampanyası, ışık ve müzik gösterileri ile Londra’nın Parlamento Meydanı’nda Brexit’i kutladı.

Brexit karşıtları ise Londra’da Thames Nehri kıyısında bir araya geldi.

“Karanlığa Karşı Işık Yak” ismi verilen etkinlikte meşaleler yakıldı.

Geçiş süreci

Britanya’nın AB’den resmen ayrılmasının ardından AB Komisyonu 3 Şubat’ta müzakere çerçevesi ile ilgili önerisini sunacak.

Bu öneri önce 27 üye ülke tarafından istişare edilecek ve 25 Şubat’ta oylanacak.

Ardından müzakerelere geçilecek.  Haziran ayında AB tarafı yarı yol bilançosu çıkaracak.

1 Temmuz öncesinde geçiş döneminin uzatılıp uzatılmayacağının da karara bağlanması gerekiyor.

AB tarafı, parlamentodaki oylama süreçlerine zaman kalması için anlaşmanın en geç Kasım ayında ortaya çıkarılmasını istiyor.

AB diplomatları ise anlaşmaya varılamaması durumunda yıl sonunda yeni bir Brexit dramı yaşanmasından endişeli.

Geçiş dönemi sonrası

31 Aralık 2020 sonrası için henüz yeterli düzenleme yapılabilmiş değil.

Gümrük vergisi uygulanacak mı, ticari mallar sınırlarda ne yoğunlukla kontrol edilecek, Kuzey Denizi’nde kim ne kadar balık tutabilecek, seyahat koşulları değişecek mi, AB vatandaşları Britanya’da çalışmaya devam edebilecek mi, öğrenci değişim programlarına ne olacak, polis gelecekte de suçlulara dair verileri paylaşabilecek mi gibi pek çok soru henüz açıklığa kavuşturulamadı.

Tüm bu konuların yıl sonuna kadar kararlaştırılıp bir anlaşmayla sabitlenmesi hedefleniyor. Ancak konunun uzmanları bu kadar kısa sürede bu kadar açık noktanın sonuçlandırılabileceğine kuşkuyla bakıyor.

Bir anlaşmaya varılamaması durumunda ise belirsizliklerin hakim olduğu pürüzlü bir döneme girilecek.

Mevcut anlaşmada düzenlenen noktalar

Şimdiye kadar anlaşmaya bağlanan en önemli konu, Britanya sınırları içinde kalan Kuzey İrlanda ile AB üyesi İrlanda Cumhuriyeti arasındaki sınırın açık tutulması.

Kuzey İrlanda birkaç yıllığına AB iç pazarının bazı kurallarına tabi olmayı sürdürecek, Kuzey İrlanda için özel gümrük kuralları geçerli olacak. 500 sayfayı aşkın ayrılık anlaşmasında ayrıca Britanya’nın AB’ye çeşitli kalemlerde borçlu olduğu meblağ toplamı da belirlendi.

Ticaret anlaşması

1 Şubat’ta başlayan geçiş döneminin en büyük önceliği iki taraf arasında ticaretin kurallarını belirleyecek bir anlaşmaya varabilmek.

“Gümrüklere, kotalara, dampinge hayır” anlayışı çerçevesinde gerçekleştirilecek görüşmelerde iki tarafın birbirinin pazarına erişim koşulları belirlenecek.

Brüksel, Britanya’nın AB iç pazarına erişimine, Londra’nın ortak standartlara uyduğu ölçüde izin vermek istiyor. Londra’nın çevre, sosyal politikalar, gümrük ve ürün standartlarında AB kurallarına uymayı sürdürmesi gerekiyor.

Britanya hükümeti ise mümkün olduğunca kendi kurallarını belirlemek istiyor ve bunu Brexit’in en önemli avantajlarından biri olarak görüyor.

AB, yıl sonuna kadar en azından bir çerçeve anlaşmaya varılmasını umuyor. Britanya Başbakanı Boris Johnson, geçiş döneminin uzatılmasını istemiyor.

İkamet izinleri

Brexit, en başta Britanya’da yaşayan 3 milyon 200 bin AB vatandaşını ve AB ülkelerinde yaşayan bir milyon 200 bin Britanyalı’yı etkileyecek.

Ayrılık anlaşması, bu durumdaki kişilerin ve birinci dereceden akrabalarının aynı şekilde yaşamaya devam edebilecekleri güvencesi veriyor. Ancak Britanya’da yaşayan AB vatandaşlarının yıl sonuna kadar kayıt yaptırmaları gerekiyor. Aksi takdirde ikamet izinlerini kaybetmeleri söz konusu.

Aynı şekilde bazı AB ülkeleri de Britanyalılar için kayıt yükümlülüğü getirdi.

Britanya geçiş dönemi boyunca iç pazara dahil olduğu ve serbest dolaşımı kabul etmek zorunda olduğu için AB vatandaşları yıl sonuna kadar Britanya’ya taşınabilecekler.

Fotoğraf: Reuters

Brexit süreci

Britanya’da 2016’da yapılan referandumda, seçmenin yüzde 52’si ülkenin AB’den ayrılmasına (Brexit) destek vermişti.

Britanya ile AB arasında 2 yıl devam eden müzakereler sonucunda 2018 sonunda Brexit anlaşmasına varılmış, ancak dönemin Başbakanı Theresa May liderliğindeki azınlık hükümeti, anlaşmayı parlamentodan geçirmeyi başaramayınca 29 Mart 2019’da gerçekleşmesi gereken Brexit, 3 kez ertelenmişti.

May’in yerine gelen Boris Johnson, parlamentodaki tıkanıklığı aşmak için ülkeyi 2019 Aralık’ta erken seçime götürmüş ve tek başına iktidar olmuştu.

Johnson, Brexit anlaşmasını hızla yasalaştırmış ve yasal süreç 23 Ocak’ta tamamlanmıştı.

30 Ocak günü Britanya’nın AB’den ayrılmasının koşullarını düzenleyen anlaşma Avrupa Parlamentosu’nda kabul edilmişti.


Karınca, BBC Türkçe, DW Türkçe
Previous post
Malatya'da ağır hasarlı 37 bina yıkılacak
Next post
Trans kadın Esra Ateş'i öldüren Olcay Saka'ya indirimli 25 yıl hapis