Ana SayfaÇalışma YaşamıAYM’den Soma kararı: Görevlileri yargılamamak yaşam hakkı ihlali

AYM’den Soma kararı: Görevlileri yargılamamak yaşam hakkı ihlali

HABER MERKEZİ – Anayasa Mahkemesi, Soma’da 301 işçinin yaşamını yitirdiği iş cinayetine ilişkin kamu görevlileri hakkında soruşturma izni verilmemesini yaşam hakkının usul boyutuyla ihlali olduğuna karar verdi.

Manisa’nın Soma ilçesinde 13 Mayıs 2014’te meydana gelen iş cinayetinde 301 madenci yaşamını yitirmişti.

İş cinayetinde yakınlarını kaybeden Abdülkadir Yılmaz, Elif Yılmaz, Gülşen Ejdar, Hacer Yılmaz, Katriye Yılmaz, Nagihan Yılmaz, Onur Yılmaz, Ahmet Akdağ, Merafet Akdağ, Nurcan Akdağ ve Yiğit Ahmet Akdağ yürütülen ceza soruşturması kapsamında kamu görevlisi olan bazı şüpheliler hakkında soruşturma izni verilmemesini Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) taşımıştı.

AYM, başvuruyu değerlendirip karara bağladı.

Mahkeme, soruşturma izni verilmemesi nedeniyle Anayasa’nın 17’nci maddesinde güvence altına alınan yaşam hakkının usul boyutunun ihlal edildiğine karar verdi.

AYM kararında, kamu görevlilerinin yargılanmasına ilişkin soruşturma izni verilmemesi kararını kaldırdı.

‘Yargılanmaması yaşam hakkı ihlali’

Kararda şöyle denildi:

“Kamu makamlarının muhakeme hatasını veya dikkatsizliği aşan kusurlarının bulunduğu yani olası sonuçların farkında olmalarına rağmen kendilerine verilen yetkiler kapsamında tehlikeli bir faaliyet nedeniyle oluşan riskleri bertaraf etmek için gerekli ve yeterli önlemleri almadığı durumlarda ilgililer diğer hukuk yollarına başvurmuş olsalar dahi bireylerin hayatının tehlikeye girmesine neden olan kişiler aleyhine hiçbir suçlamada bulunulmaması ya da bu kişilerin yargılanmaması yaşama hakkının ihlaline neden olabilir.”

AYM’nin kararında, başvurucuların yakınlarının ölümü ile sonuçlanan iş cinayetine ilişkin yürütülen soruşturma kapsamında alınan bilirkişi raporunda söz konusu maden ocağında iş sağlığı ve güvenliği konusunda ne gibi eksikliklerin bulunulduğu da belirtildi.

“Sözü edilen hususların olayın vuku bulmasına katkısı teknik yönden açıklandıktan sonra anılan eksiklik ve mevzuata aykırılıkların yapılan denetimler sırasında tespit edilmemesi nedeniyle 2010 yılından olay tarihine kadar olayın meydana geldiği, maden ocağını denetleyen Çalışma Bakanlığı iş müfettişlerinin de olaydan sorumlu olduğu belirtilmiştir. Ceza Mahkemesince alınan bilirkişi raporunda da Cumhuriyet Başsavcılığınca alınan bilirkişi raporundaki kusur değerlendirmelerinin yerinde olduğu ifade edilmiştir.”

Adli sürecin sona erdirilmesi için etkili soruşturma ilkelerinin yürütülmesi gerektiği hatırlatılan kararda, “Bireylerin hayatının tehlikeye girmesine neden olan kişiler aleyhine hiçbir suçlamada bulunulmaması ya da bu kişilerin yargılanmaması yaşama hakkının ihlaline neden olabilir” denildi.

Bu kararla birlikte kamu görevlilerinin yargılanmamasının önü açılmış oldu.

Sanıklara verilen cezalar

Akhisar Ağır Ceza Mahkemesi’nde 11 Temmuz 2018’de yapılan duruşmada maden patronu Can Gürkan’a “taksirle öldürme” suçundan 15 yıl hapis cezası verilmişti.

Ayrıca Gürkan’ın 3 yıl maden ișletme ișinden men edilmesine, tutukluluk halinin devamına karar verilmişti.

Sanıklardan Genel Müdür Ramazan Doğru da “taksirle öldürme ve yaralama” suçundan 22 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırılmıştı. Doğru’nun da tutukluluk halinin devamına karar verilmişti.

İşletme Müdürü Akın Çelik’e ise “taksirle öldürme ve yaralama” suçundan 18 yıl 6 ay hapis cezası verilirken, tutukluluk halinin devamına hükmedilmişti.

İşletme Müdür Yardımcısı İsmail Adalı’ya 22 yıl 6 ay hapis cezası verilirken, maden mühendisi Ertan Ersoy 18 yıl 9 ay hapis cezasına çarptırılmıştı. İki sanığın da tutukluluk hallerinin devamına karar verilmişti.

Ayrıca dava kapsamında tutuksuz yargılanan maden sahibi Can Gürkan’ın babası olan Soma Holding Yönetim Kurulu Başkanı Alp Gürkan ile birlikte 37 sanığın beraatine hükmedilirken, tutuksuz sanıklardan 9’una hapis cezası verilmişti.

Tutuksuz sanıklardan vardiya amiri Mehmet Ali Günay Çelik hakkında 13 yıl hapis cezası verildi. Cezada “iyi hal indirimi” uygulanarak ile 11 yıl 8 aya düşürülmüştü. Tutuksuz sanıklardan vardiya amirleri Yasin Kurnaz, Hilmi Kazık’a 10 yıl hapis cezası verilmişti. Yine “iyi hal indirimi”yle cezaları 8 yıl 4 aya düşürülmüştü.

Tutuksuz sanıklar acil durum yöneticisi Haluk Evinç, daimi nezaretçiler Hilmi Karakoç, Hüseyin Alkan ile Mehmet Erez ve Fuat Ünal Aydın’a 10 yıl hapis cezası verilmişti. “İyi hal indirimi” ile cezalar 8 yıl 4 aya düşürülmüştü.

Tutuksuz sanıklardan eğitim mühendisi Murat Bodur’a ise “iyi hal indirimi” de uygulanarak 6 yıl 3 ay hapis cezası verilmişti.

İstinaf mahkemesi Can Gürkan’ın tahliyesine hükmetmişti.

Soma Katliamı

Manisa’nın Soma ilçesinde Soma Holding’e bağlı Soma Kömürler İşletmeleri’ne ait maden ocağında 13 Mayıs 2014’te saat 15.00 sıralarında yangın çıktı.

Yangın nedeniyle 420 metre derinlikte bulunan, 3,5 kilometre uzunluğundaki galeriler dumanla doldu. Bu sırada madende bulunan 800’e yakın işçi mahsur kaldı.

İş cinayetinde 301 madenci hayatını kaybederken, 486 işçi ise yaraladı. 162 işçi de madenden sağ olarak kurtarıldı.

Previous post
Ürdünlü çocuğa tokat atan kişiye verilen cezada hükmün açıklanması geri bırakıldı
Next post
IndieWire’a göre 21. yüzyılın en iyi 30 animasyon filmi