Mülkiyeti sadece bir meta kategorisi olarak ele almamak gerek diye düşünüyorum. Bu kavramı iktisadın içine hapsettiğimiz her an toplumsal yanını ıskalıyoruz demektir. Toplumsal, politik, kültürel, ideolojik yanları ile birlikte özel mülkiyeti ele almalı, eşyanın dışında da kapsamlı tartışabilmeliyiz. Bunu yapmak sanıldığı kadar kolay değil. Yeni bir perspektife ve dile ihtiyaç göstermekte. Bu yazıda özel mülkiyetin toplumsal sonuçları yerine toplumsal değerlerin (fikir ve eylemin) özel mülkiyet haline dönüştürülmesini incelemek istiyorum.
Biliyoruz ki özel mülk edinmenin yani ekonomik, sosyal ve politik özelleştirmenin denge noktası, diğer bir tanımla sınırı yok. Kuşkusuz mülkiyetin özelleşmesi onun korunmasını da gerektirecektir. Koruma güçle, şiddetle, düşünsel savaş araçları ile olur. Korumak için korkutmanın ilk ve gerekli adım olduğunu bunu abartı ve yalanın izlediğini, efsanelerin de bunları tetiklediğini söylemeliyiz.
Korkutmanın da ilk adımı sessizliğe bürünmektir. Sessiz olmak korkmanın söz ile ifadesidir. Can ve mal güvenliği sözünün yer değiştirip, mal ve can güvenliğine dönüştüğü günlerden geçmekteyiz.
Mal’ın öne geçişi onun piyasasını da hep gündemde tutmakta. Örneğin bu piyasada ucuz düşünce gücü yaratıldı. Ardından fason eylemler çoğaldı. İflas eden parti, örgüt, dernek sayısı her geçen gün artıyor. Mevsimlik devrimci teoriler yaygınlaşıyor. Tüm bunların içinde en şaşırtıcı olan da kapitalizme artık kimsenin şaşırmıyor oluşu!
Ayak üstü soru sorup yürüyerek cevap verilen geçiştirmeler dönemindeyiz. Geçiştirdikçe, her şeyi bir üst kurula havale ediyoruz. Bu havale dilekçelerine fikir ve eylem de eklendi. Artık bunlara ve oluşlarına üst kurul karar veriyor. Dilekçe bir süre sonra menkul kıymet borsasında işlem gören hisse senedine dönüştüğünde şaşırmayın lütfen. Fikir ve eylem dilekçelerinin alınması, daha pahalıya satılması içindir.
Örneğin bu üst kurullar neler yapıyorlar? Geleceğe dair ütopyaların cari açığını nasıl hesaplıyorlar? Ya da yıl sonu enflasyon, faiz hesaplarında olduğu gibi hayatta kalıp kalamayacağımızı nasıl tahmin ediyorlar. Örneğin bu üst kurulların, fiziki olarak evin sahibi pozisyonunda olup yaşadığı ülke topraklarına kiracı olan insanların kiraya zam yapmazlarsa atılacak olmaları karşısında çözüm önerileri var mı? Dünyanın her yerinde ve her mekanında karşımıza çıkan bu üst kurul üyeleri neden bir yere oturduklarında üstündekileri çıkaracağına üstünlüklerini çıkarmakta. Bu üstünlüğü çıkarma girişimi, içlerinde kalan ve bir türlü atamayacakları ezme hormonunun etkisinden mi? Yaşamın işe indirgenmesi , boş zamanın boşa geçmiş zaman olarak algılanması ve patronların her yeri sarması… Üst kurullar da bu patronculuk anlayışından kurtulmuş mudur sizce?
Günümüzde fikirlerin ve eylemlerin birlikte biriktirilmesi değil tüketilmesi gündemde. Her tüketim, biriktirilenlerin yıpratılıp yok edilmesi değil midir? Yıpranıp tükenme elbette iç çekişmelerin, ele geçirmelerin ürünü olacaktır. Ve her daim karşıdaki yanlıştır! İyi de sormak gerek, bir yanlışın karşısında söylenen her söz doğru mudur?
Toplumsal fikirler ve eylemler kimya laboratuvarlarında gerçekleşmiyor. O nedenle kimsenin elinde neyin doğru neyin yanlış olduğunu tespit edebilecek turnusol kağıdı yok.
Fikirlerin ve eylemlerin düşünsel patentine sahip olmak isteyenler önce sahip olamadıkları için korku yaşıyor ardından sahip olduklarını kaybetme korkusuyla tanışıyor. Fikirleri ve eylemleri özel mülkiyetine geçirenler, bunları kaybetmemek için her yola başvuracaklardır. Bunların sağ yada sol cenahta olmaları sonucu değiştirmiyor.
Diyorlar ki, siyasi eşitsizliği yok etmek adına adil seçimler yapıyoruz. Eğer seçimler adil değilse, hile ile yapılmışsa (örneğin kitleye rağmen sandıktan kimin çıkacağı sandığa girmeden belli ise) siyasi eşitsizlik olur. O nedenle adil seçim en demokratik olandır. Ben de diyorum ki, siyasi eşitsizliğin nedenlerinden birisi olarak seçim hilesi bu sonucu değiştirmez . Bizzat seçimin kendisi bu eşitsizliği yaratır! Seçimin kendisi seçilmeyi önleme amaçlı güçlü bir bariyerdir bu sistemde
Tüm bu değerlendirmelerimiz işin vahim boyutunu sergilese de çözümsüz değildir. Elbette bizlerin de sözü olacak. Bu sayfada sık sık tekrarladığım çözüm yollarından birisi hatta bence birincisi yeni bir dil, diyalog dili yaratmaktır. Yeni bir dil yeni bir hipotezin başlangıcı olması anlamında çok değerli olacaktır. Yeni bir dil, yeni bir örgütlenme ve iletişim demektir. Örneğin günümüzde yeni toplumsal hareketleri anlamakta, analiz etmekte, yorumlamakta ve hatta nasıl katılmamız gerektiğine dair düşüncelerimizde zorluklar yaşıyoruz. Eskinin mülkiyetçi şablonlarına uymayan, uyduramadığımız her yeni hareketi gereksiz veya zarar verici bulabiliyoruz. Ya da en iyimser bakışla bilindik örgüt formüllerine ekleyip işi çözüyoruz.
Yeni dil, yeni insanlar demekse o zaman yeni insanlara ihtiyacımız var demektir. Gökten zembille bu insanları indiremeyeceğimize göre düşünce kalıplarının değişmesini bekleyeceğiz, eğer olmuyorsa geçmiş deneyimlerinden yararlanmak üzere onlarla diyalog kuracağız. Ama bu diyalog sınırlı bir diyalog olmalı. Çünkü eskinin şabloncu bakışı her an dayatılabilir, formüller üretilip “ben demiştim bak , dinlemediniz . Biz falan zamanda bunu yaşamış ve çözmüştük“ moduna geçilebilir.
Yeni toplumsal hareketlerin anti mülkiyetçi yapısı attığı en önemli adımıdır. Burada sadece ekonomik mülkiyetten bahsetmiyorum. Dilin mülkiyetçi yapısına da son verilmeye çalışılıyor. Yaratıcılık son sürat devrede. Bu yaratıcı bakışta mücadele için başkalarını değil, kendilerini örnek alıyorlar. Hareketin lideri hareketin kendisi olunca da insanın düşünmesi kadar düşüncenin de insanlaşması söz konusu. Hareketin liderinin hareketin kendisi olduğu bir aşamada da üst kurul falan olmaz. Varlık bulup yaşayamaz. Üst kurulların olmadığı bir yapıda yüzleşme en önemli ilerleme yöntemi olacaktır.
Fikrin ve eylemin özel mülkiyetine karşı, fikrin ve eylemin özgürleşme vakti geldi. Yeni toplumsal hareketler bunun ilk adımını atmak üzere harekete geçti bile. Sıra üst kurulları yok etmekte .