Ülke gündemi yoğun, iktidar beslendiği hatta varlığının devamı için mahkum olduğu gerilimi her geçen gün daha da artırabilme çabasında. Yanı sıra, iki gün sonra Türkiye yüzüncü yılına giriyor. Bir yanda iktidar ve yandaşları resmi ideolojinin kendi adlarına geliştirilmesi için yoğun çaba içerisindeler. Öte yanda sol, sosyalist muhalefetin egemen ideolojinin içeriğinin değiştirilebilmesi açısından herhangi bir çabası görünür değil. Aksine, resmi ideolojiyi tersinden besleyen tutumlar sergilendiğini söyleyebilmek dahi mümkün. Dileğimiz, sol, sosyalist öbeğin, toplumla öncelikle cumhuriyetin kavram ve içerik olarak ne olduğunu, hangi özellikleri taşıdığını yaygın olarak tartışabilmesi. Yüzüncü yılında Türkiye tartışmasını bu aşamaya yeterlilik verdikten sonra başlatabilmesi. Ata sözümüz güzel söylüyor; “çıkmayan candan umut kesilmez.”
Uzmanlarının da tanımladığı gibi günümüzde, “12 Eylül darbe hukukunu” dahi aratan uygulamalarla karşı karşıyayız. Bir dönemler ceza yasasının 141 ve 142. maddeleri üzerinden yürütülen düşünce suçlamaları, yapılan düzenlemelerle günümüzde, “terörü, terör örgütünü desteklemek” hatta “üyelik” suçlamalarına dönüştürüldü. İktidar, hedefe koyduğu kişi ve kuruluşlara suçlamalarıyla ilgili ifade süreçlerinden başlayarak “zulüm” uyguluyor. Önce gözaltı, gözaltı sürecinde ifade alma, ardından tutuklama ve ilk duruşmaya kadar hapishanede geçen günler ve yargılamanın tutuksuz devamı kararı. Tabii ki farklı süreçler de yaşanıyor. Ancak, son sekiz, on yıla geriye dönük bakarsak söz konusu uygulamanın nasıl da genellendiğini ve ortalama vatandaşın ötesinde muhalifler için dahi sıradanlaştığını görebiliriz.
Dün sabah saatlerinde bu uygulamanın bir örneği daha hayata geçirilmeye başlandı. Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi Başkanı Şebnem Korur Fincancı, ifade vermek için avukatları aracılığıyla savcılığa 24 Ekim 2022 tarihinde dilekçe vermiş olmasına karşın, 26 Ekim, Çarşamba günü sabahı evine yapılan baskınla gözaltına alındı, ev araması yapıldı. TTB tarafından yapılan açıklamada da belirtildiği gibi; “Bir süredir yürütülen linç kampanyasının ardından bugün gözaltına alınan hocamız Dr. Şebnem Korur Fincancı’ya yapılanları asla kabul etmiyoruz. Hocamıza ve örgütümüze sahip çıkarak mücadelemizi sürdüreceğiz!” Ülkeyi, TTB’yi karanlığa mahkum etmek isteyenlerle olan mücadelemiz yükselerek devam edecek. Hangi yollara başvururlarsa başvursunlar gelecek yılın ilk yarısında yapılacak seçimlerde tarihin tozlu sayfalarında kalmaları için ne gerekiyorsa eksiksiz ve hatasız yerine getireceğiz.
Çok değil Temmuz 2022’nin üçüncü haftasında da paylaşmaya çalışmıştık. COVID-19 pandemisi devam ediyor, bitmedi. Bu, insanların SARS-CoV-2 nedeniyle hastalanması ve bu hastalığa bağlı olarak yaşamını kaybediyor olması demek. Bir de hastalığı geçirenlerde daha sonra kalp-damar ve solunum sistemleriyle ilgili hastalıklar başta olmak üzere, COVID-19 sonrası birçok hastalığın ortaya çıkma riski de devam ediyor.
Dünya genelinde bir yandan aşılama çalışmaları, öte yandan hastalığı geçirenlerin sayısının her geçen gün artıyor olmasının da etkisiyle hastaların acil servise başvuru ve hastaneye yatış gereksinimi oldukça azaldı. Hastalık, şimdilik daha hafif belirtilerle yaşanıyor. Ancak bu hafiflik ne kişilerin bir hafta on gün kadar günlük hayattan alıkalmasına ne de bu kişilerde hastalık sonrasında komplikasyon olarak gelişebilecek başka hastalıklara engel değil. Unutmadan, oldukça azalmış olsa da COVID-19 nedeniyle ölme riski de ortadan kalkmadı. Yaşlılarla şeker, kanser, yüksek tansiyon gibi hastalıkları olanların hastalığa yakalanma, hastaneye yatmak zorunda kalma ve ölüm riski ise diğer insanlara göre hala yüksek.
Dünya genelinde ülkelerin resmi bildirimine göre, 20 Ekim 2022 itibarıyla, toplam 632 milyon 169 bin 70 kişi hastalandı. Hastalananlardan 6 milyon 580 bin 922 kişi yaşamını yitirdi. Son bir hafta içinde her gün ortalama 426 bin 855 kişiye COVID-19 tanısı kondu. Bir yıl önce, 2021’in aynı günlerinde toplam 244 milyon 770 bin 314 kişi hastalanmış, 4 milyon 981 bin 46 kişi yaşamını bu hastalık nedeniyle kaybetmişti. Ve son bir hafta içinde her gün ortalama 421 bin 599 kişiye hasta tanısı konuyordu. Bununla birlikte, geçen yıl aynı tarihlerde son bir hafta içinde her gün ortalama 6 bin 697 kişi, 2022 yılının aynı döneminde de 1.459 kişi hayatını kaybetti. Bu son durumu tabii ki olumlu bir gelişme olarak kabul etmeliyiz. Ancak, hastalanma hızında bir yıl öncesine göre herhangi bir azalma maalesef söz konusu değil. COVID-19 pandemisi, yani salgın dünyanın neredeyse bütün ülkelerinde, görülmeye devam ediyor. Bitmedi! Her yerde bitmeden hiçbir yerde bitmeyecek.
Buna rağmen, Sağlık Bakanı Koca, 30 Mayıs 2022 tarihi itibarıyla, sanki pandemi (hastalığın dünya genelindeki yaygınlığı) bitmiş, salgın Türkiye’de kontrol altına alınmış (artık artmayacak) gibi açıklamalarda bulundu ve konuyla ilgili uygulamalarını nerdeyse baştan aşağı değiştirdi. Artık tanı için kaç kişiye PCR testi uygulandığının bilgisi açıklanmıyor. Yeni tanı konan, PCR pozitif hasta sayısı ile ölüm sayıları da artık haftalık olarak açıklanıyor. Öyle ki bu yazıyı yayımlanması için teslim ettiğimiz dün itibarıyla, 2 Ekim 2022 sonrası herhangi bir bilgiye sahip değildik. Bakanlık dört hafta geriden geliyor. Geçen bunca zaman içinde verilerin “dinlenmesini” sağlıyor olmalılar. Dinlenince de muhtemelen azalma olasılığı oldukça yüksek. Açıklamaları günlük olarak gerçekleştirdikleri dönemde ortaya çıkan pek çok tahrifat, müdahale henüz unutulmadı.
Sağlık Bakanlığı, 2 Ekim 2022 tarihine kadar 16 milyon 919 bin 638 kişinin COVID-19’a yakalandığını ve 101 bin 203 kişinin de bu hastalık nedeniyle yaşamını kaybettiğini açıkladı. Hastalananlardan 1 milyon 848 bin 774’ü, ölümlerden de 2 bin 246’sı 30 Mayıs 2022 tarihinden sonraki yaklaşık dört aylık sürede gerçekleşti. Bir süredir sağlık çalışanlarının dahi PCR testi yaptıramadığıyla ilgili yakınmaları duyuyoruz. Onun yerine biraz parası olan hızlı test alıp uyguluyor, bir kısmı bunu da yapmıyor. Dolayısıyla, Bakanlık açıklasa bile bırakalım gerçek sayıyı, yakınına yaklaşabilecek herhangi bir bilgiye ulaşılabilmesi de mümkün değil. Tanı konmayınca da her şey kolayca “güllük gülistanlık” gösterilebiliyor. Beraberinde, kamusal tedbirler de terkedilmiş durumda. Örneğin, Şubat 2022 sonundan 26 Ekim 2022 tarihine kadar yalnızca 289 bin 72 kişiye COVID-19 aşısının ikinci dozu, 867 bin 762 kişiye de hatırlatma dozu yapılmış. Toplu taşıma dahil tüm kalabalık ve kapalı ortamlardaki önlemler sonlandırıldı. Medya organlarının hemen hepsinde konuyla ilgili herhangi bir habere rastlamak nerdeyse mümkün değil. Toplumun bilme hakkını sağlayan ve iktidarın hatalarından vazgeçmesi, eksiklerini bir an önce tamamlaması yönünde toplumsal bir denetim yaratan meslek örgütleri ile uzmanlık dernekleri de bir süredir sessiz.
Türkiye’nin de bulunduğu kuzey yarım küre soğuyor. Kapalı ve kalabalık ortamlarda bulunma sıklığı ve süresi daha da artacak. Bu durum hem hastalığın çok daha kolay yayılmasına neden olurken hem de yeni varyantların ortaya çıkmasını da kolaylaştırabilecek. Önlenebilir olmasına karşın hastalananlar çok daha artacak, daha çok ölüm yaşanacak. Bu zamana kadar tanık olduklarımız üzerinden, yaşanacakların iktidarın hiç de umurunda olmadığını söyleyebiliriz. O nedenle her şeye rağmen, TTB başta olmak üzere bütün kurum ve kuruluşlar tarafından toplumun bilme, sağlık ve yaşam hakkı savunusu görevinin yeniden üstlenilip, ortak toplumsal bir tutum geliştirilebilmesi için kararlı ve ısrarlı somut adımlar daha da geç olmadan yeniden atılabilmelidir.